Samenwerking als hefboom voor circulaire innovatie binnen een ReX-context

Hoe conTeyor & Ryhove experimenteren binnen Living Lab Remanumaat om verpakkingen een tweede leven te geven

Wat doet u met herbruikbare verpakkingen wanneer het product waarvoor ze gemaakt zijn, uit roulatie gaat? Recyclage lijkt vaak het enige antwoord, maar er is een alternatief. Binnen het Living Lab Remanumaat verkenden conTeyor en Ryhove hoe ze via ReX (reuse, repair, refurbish, remanufacturing) elkaar sterktes konden benutten. Hun ervaringen bieden waardevolle lessen over hoe circulaire samenwerking tussen maakbedrijven en maatwerkbedrijven kan leiden tot nieuwe inzichten in processen, ontwerp en strategie.

Waarom conTeyor voor ReX koos

Voor conTeyor, ontwikkelaar van gespecialiseerde verpakkingen voor hoogwaardige componenten, was recyclage van afgedankte verpakkingen de standaard. Maar dat voelde niet langer juist. De verpakkingen zijn vaak nog in uitstekende staat en klanten vragen steeds meer om circulaire oplossingen die passen binnen doelstellingen zoals ‘zero waste’ tegen 2025.

conTeyor wilde het anders aanpakken. Via ReX - reuse, repair, refurbish en remanufacturing – zag het kansen om meer waarde te behouden en tegelijk de ecologische voetafdruk te verkleinen. Alleen: dat vroeg om een andere manier van werken. De bestaande productielijnen zijn ingericht op nieuwbouw, niet op herwerking.

Daar kwam maatwerkbedrijf Ryhove in beeld. Het had al ervaring met assemblage voor conTeyor, en beschikte over de vaardigheden en motivatie om activiteiten gericht op verlening van de productlevensduur uit te voeren.

Voor Ryhove was dit bovendien een kans om zijn doelgroepmedewerkers maatschappelijk én economisch waardevol werk te bieden. Voorbereiding voor hergebruik leek een perfecte match.

Obstakels en oplossingen: circulaire samenwerking in de praktijk

Een structurele samenwerking opzetten bleek niet vanzelfsprekend. Beide bedrijven worstelden met vragen zoals: Hoe groot is de instroom? Hoe verdelen we kosten en baten? Wie neemt welk risico? Ryhove was bereid te investeren in gereedschappen, maar kon dat pas bij voldoende perspectief op continuïteit.

Binnen het Living Lab Remanumaat, een initiatief van Sirris, vonden de partners een veilige omgeving om te experimenteren met circulaire samenwerking en lessen te trekken over de aanpak, productontwerp, etc. …

Wat Ryhove leerde van deze circulaire samenwerking

Voor Ryhove was het traject bijzonder waardevol. De samenwerking met conTeyor en andere partners gaf het maatwerkbedrijf een beter begrip van zowel de complexiteit, de uitdagingen als de kansen van ReX voor een maatwerkbedrijf.

Tijdens het proces bleek dat de sterktes van Ryhove - zoals flexibiliteit, kwaliteitsvol repetitief werk en beschikbare capaciteit - perfect inzetbaar zijn binnen circulaire businessmodellen. Voorwaarde: duidelijke afspraken over processen, verwachtingen en samenwerking. Ryhove nam uit dit traject leerlessen mee op strategisch, operationeel en organisatorisch vlak.

De veilige context van het Living Lab Remanumaat van Sirris hielp om de voorwaarden voor een succesvolle samenwerking scherper te stellen en om drempels zoals onzekerheid, variabiliteit en wederzijdse verwachtingen beter te benoemen. De door Sirris begeleide aanpak, bood een gestructureerde en iteratieve manier van samenwerken met praktijkexperimenten, evaluaties en bijsturing. Ryhove wil deze aanpak dan ook intern blijven toepassen. Zo kan sneller worden beslist over het al dan niet voortzetten van een traject: ofwel is er voldoende perspectief op duurzame samenwerking, ofwel wordt er onderbouwd beslist om ermee te stoppen. Die duidelijkheid is voor alle partijen cruciaal.

Met deze aanpak wil Ryhove zijn rol in de circulaire economie versterken en tegelijk zijn doelgroepmedewerkers blijven inzetten in maatschappelijk relevante én toekomstgerichte activiteiten. Gewapend met deze inzichten gaat het bedrijf nu actief op zoek naar nieuwe opportuniteiten om ReX-concepten verder te verkennen en te concretiseren in samenwerking met andere partners uit de maakindustrie.

Wat conTeyor leerde uit dit circulaire traject

Ook voor conTeyor, specialist in herbruikbare verpakkingen, leverde de samenwerking waardevolle inzichten op. Zo groeide het besef dat het niet langer draait om ‘returnable’ verpakkingen, maar juist om ‘reusable’ verpakkingen. Deze verschuiving benadrukte het belang van het ontwerp voor herbruikbaarheid - niet alleen vanuit ecologisch, maar ook vanuit economisch oogpunt.

Om deze ambitie waar te maken, zet conTeyor sterk in op ‘ecodesign’: het ontwikkelen van verpakkingen met de hele levenscyclus in gedachten. Ze moeten duurzaam, herstelbaar, eenvoudig uit elkaar te halen (wat hergebruik rendabel maakt) en recycleerbaar zijn.

De klanten bevinden zich voornamelijk in de automotivesector. Zij focussen sterk op duurzaamheid van de wagens zelf, maar minder op de duurzaamheid en herbruikbaarheid van de verpakkingen. Net daarom wil conTeyor klanten inzicht geven in circulaire mogelijkheden. Door samen te werken met externe partijen (zoals maatwerkbedrijven), kunnen verpakkingen worden ontworpen met het oog op hergebruik, en ook daadwerkelijk worden teruggebracht en opnieuw worden ingezet. Zo bouwt conTeyor mee aan duurzamere en efficiëntere supply chains.

Ondertussen zijn de eerste stappen gezet in de ontwikkeling van een take-backprogramma. Daarmee neemt conTeyor verantwoordelijkheid voor de volledige lifecycle van de producten die het op de markt brengt.

Samenwerken aan ReX: haalbaar en schaalbaar

Door stapsgewijs samen een ReX-concept te ontwikkelen, met aandacht voor zowel strategische als operationele aspecten, groeide het vertrouwen tussen de partners. En vooral: het traject maakt duidelijk dat samenwerken aan circulaire oplossingen niet alleen wenselijk is, maar ook haalbaar en schaalbaar. Een grote waarde zit in het samen leren, experimenteren en het verkennen van het potentieel. Deze case toont aan dat circulaire economie pas echt werkt als maakbedrijven en maatwerkpartners samen aan tafel gaan. conTeyor en Ryhove zetten alvast een inspirerende eerste stap.

Over circulair samenwerken binnen het Living Lab Remanumaat

Living Lab Remanumaat is een initiatief van Sirris dat samenwerking stimuleert tussen maakbedrijven en maatwerkbedrijven voor levensduurverlenging en herbestemming van producten via verschillende ReX-strategieën. Maakbedrijven zijn vaak niet ingericht op de manuele processen die deze strategieën vragen. Maatwerkbedrijven zijn dat wel. Toch stuiten de partijen vaak op knelpunten zoals aansprakelijkheid, verdienmodellen en vertrouwen.

Sirris pakt deze uitdagingen aan. Binnen Remanumaat ontwikkelen en testen we concrete oplossingen, ondersteund door technologie en aangepaste samenwerkingsmodellen. Het pilootproject met conTeyor en Ryhove rond herbruikbare verpakkingen is daar een voorbeeld van. Deze aanpak wordt nu uitgerold naar vijf andere ecosystemen met hoog ReX-potentieel, met als hefboom voor de circulaire transitie in de maakindustrie.

Interesse in circulaire samenwerking via ReX?

Overweegt u een samenwerking rond ReX met een maakbedrijf of maatwerkbedrijf? Contacteer een van onze experten:

Thomas.vandenhaute@sirris.be
Patrick.cosemans@sirris.be

Misschien wordt uw bedrijf wel een van de vijf volgende cases binnen Remanumaat!

Living Lab Circulaire Economie Remanumaat (VNS.2023.0113) met financiële steun van VLAIO.