Nieuwe Europese reparatiewet: repareren in plaats van vervangen

Wat betekent de nieuwe Europese wetgeving voor uw bedrijf?

Het Europese regelgevingslandschap verandert in hoog tempo. De nieuwste wetgeving, de Europese reparatiewet, legt fabrikanten een grotere verantwoordelijkheid op gedurende de gehele levenscyclus van het product. Voor Belgische technologiebedrijven houdt dat meer in dan alleen naleving. Het brengt nieuwe uitdagingen en kansen met zich mee op het gebied van productontwikkeling, klantenondersteuning, het beheer van intellectueel eigendom en marktpositionering. Als organisaties nu al inzicht krijgen in de gevolgen van die richtlijn, kunnen ze zich beter voorbereiden op de eisen van morgen en hun concurrentievoordeel versterken. 
 

More repair, less replacement, less waste

Vanaf 31 juli 2026 moeten de EU-lidstaten de nationale voorschriften ter uitvoering van de Europese reparatiewet toepassen, waarmee nieuwe verplichtingen worden ingevoerd die reparatie aantrekkelijker maken dan vervanging. Met de Europese reparatiewet (richtlijn inzake het recht op reparatie (EU) 2024/1799) zet Europa zich voluit in voor een circulaire economie, waarin producten langer meegaan, minder afval veroorzaken en minder grondstoffen verbruiken. Hoe? Door consumenten en bedrijven aan te sporen om producten eerst te proberen repareren in plaats van ze meteen te vervangen.

Al jarenlang wordt het steeds moeilijker of duurder om producten te repareren, doordat reserveonderdelen niet meer verkrijgbaar zijn, software reparaties bemoeilijkt of vervanging simpelweg minder kost dan reparatie. Dat verandert vanaf juli 2026, wanneer de Europese reparatiewet in werking treedt en fabrikanten, importeurs en verkopers verplichtingen oplegt op het gebied van repareerbaarheid, reserveonderdelen, reparatie-informatie en reparatiediensten. 

Waarom vormt deze wetgeving een keerpunt?

Het creëert een geheel nieuw Europees kader: tot op heden waren veel bedrijven wettelijk niet verplicht om producten te repareren zodra de garantieperiode was verstreken. Maar voortaan zullen fabrikanten van bepaalde productcategorieën, zoals huishoudelijke apparaten en mobiliteitshulpmiddelen, verplicht zijn om gedurende enkele jaren na de verkoop van hun producten reparatiediensten aan te bieden, tenzij reparatie onmogelijk is.

Ze zullen hun klanten ook duidelijkere informatie moeten verstrekken over reparatiemogelijkheden, reparatiekosten en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Om het proces te stroomlijnen, zal Europa een reparatieplatform lanceren waar consumenten gemakkelijk reparatiediensten en verkopers van opgeknapte producten kunnen vinden. Bovendien krijgen consumenten die tijdens de wettelijke garantieperiode voor reparatie kiezen, minimaal 12 maanden extra garantiedekking. 

Concrete veranderingen voor uw bedrijf en klanten 

De Europese reparatiewet introduceert acht belangrijke beginselen: 

• Producten moeten langer repareerbaar blijven
• Reserveonderdelen en reparatie-informatie moeten beschikbaar blijven
• Wanneer er reparatieverplichtingen gelden, moeten fabrikanten reparaties aanbieden tegen een redelijke prijs en binnen een redelijke termijn
• Bedrijven mogen reparaties niet onnodig belemmeren door middel van software, hardware of contractuele beperkingen
• Onafhankelijke reparateurs mogen onder bepaalde voorwaarden compatibele of tweedehands reserveonderdelen gebruiken
• Fabrikanten moeten consumenten meer transparantie bieden over reparatiemogelijkheden en -kosten
• Opgeknapte producten worden erkend als onderdeel van de circulaire economie

• Consumenten krijgen toegang tot een Europees reparatieplatform voor reparatiediensten en opgeknapte producten

  Voor Belgische technologiebedrijven zal de wetgeving een impact hebben op het productontwerp, de dienstverlening na verkoop, het beheer van intellectuele eigendom, de communicatie met klanten en de nalevingsstrategieën.

  De eerste productcategorieën die onder de Europese reparatiewet zullen vallen, zijn smartphones, tablets, wasmachines, vaatwassers, koelkasten, elektronische beeldschermen, stofzuigers en producten met accu’s voor e-bikes en e-steps. 

Belangrijkste verplichtingen voor uw bedrijf

Vanaf 31 juli 2026 moeten fabrikanten bij het ontwerpen van producten steeds meer reparatievriendelijkheid in het oog houden. Dat komt neer op eenvoudigere demontage, vervangbare onderdelen en betere toegang tot reparatie-informatie. U moet er bovendien voor zorgen dat reserveonderdelen – afhankelijk van de productcategorie – verschillende jaren verkrijgbaar blijven, en dat u reserveonderdelen en gereedschap tegen een redelijke prijs aanbiedt.

Daarnaast moeten fabrikanten reparatiediensten blijven aanbieden, ook nadat de wettelijke garantieperiode is verstreken en consumenten transparante informatie bieden over reparatiemogelijkheden en -kosten.

Tot slot moet u zorgvuldig nagaan of softwarebeperkingen, digitale sloten of contractuele bepalingen als onwettige belemmeringen voor reparatie kunnen worden beschouwd. Er kunnen nog steeds beperkingen worden opgelegd om redenen van veiligheid, cyberveiligheid of intellectueel eigendom, maar die moeten objectief gerechtvaardigd zijn. 

Enkele praktische voorbeelden
 

U bent: een Belgische fabrikant van slimme huishoudelijke apparaten

U bent een Belgisch bedrijf dat slimme keukenapparaten produceert en in heel Europa verkoopt. Tegenwoordig vervangen uw klanten uw product vaak wanneer een displaymodule of batterij defect raakt, omdat vervangonderdelen moeilijk te verkrijgen zijn.

Volgens de nieuwe Europese reparatiewet moet u reserveonderdelen nog enkele jaren nadat u het product hebt verkocht beschikbaar houden. U moet uw klanten en onafhankelijke reparateurs ook reparatie-informatie en -opties aanbieden tegen een redelijke prijs. Dat zou kunnen betekenen dat u bepaalde producten opnieuw moet ontwerpen, zodat ze gemakkelijker kunnen worden geopend en gerepareerd. Mogelijk moet u ook contracten in de toeleveringsketen, de logistiek rond reserveonderdelen en de procedures voor customersupport aanpassen. 

U bent: een fabrikant van apparaten voor connected mobiliteit

Als bedrijf dat e-steps en op batterijen werkende mobiliteitsmiddelen verkoopt, maakt u momenteel gebruik van software die alleen batterijen herkent die rechtstreeks door de fabrikant worden geleverd.

Onder de nieuwe wetgeving zouden beperkingen die compatibele reparaties onnodig in de weg staan, problematisch kunnen worden. U zult zorgvuldig moeten beoordelen of die beperkingen werkelijk noodzakelijk zijn om veiligheids- of cyberbeveiligingsredenen.

Bovendien zullen batterijen voor veel draagbare producten, op grond van parallelle Europese batterijregelgeving, vanaf 2027 zonder speciaal gereedschap verwijderbaar moeten zijn. Dat kan aanzienlijke ontwerpwijzigingen vereisen voor toekomstige productgeneraties. 

Hoe kunt u zich voorbereiden op de Europese reparatiewet?
 

1. Beoordeel het productontwerp en de repareerbaarheid

Beoordeel of uw producten kunnen worden gerepareerd, gedemonteerd en onderhouden in overeenstemming met de komende Europese vereisten.

2. Herzie de strategieën voor software, reserveonderdelen en service

Ga na of de huidige reparatiebeperkingen, de prijsstelling van reserveonderdelen of het servicebeleid tot nalevingsrisico’s kunnen leiden.

3. Bereid interne processen en klantcommunicatie voor

Zorg ervoor dat de afhandeling van garantiegevallen, reparatiedocumentatie, consumenteninformatie en aftersalesprocedures zijn bijgewerkt voordat de nieuwe regels van kracht worden.

Uit de Europese reparatiewet blijkt duidelijk dat duurzaamheid, naleving van regelgeving en circulaire bedrijfsmodellen steeds meer met elkaar verweven raken. Bedrijven die vroeg op die ontwikkelingen inspelen, kunnen risico’s beperken en tegelijkertijd het vertrouwen van hun klanten en hun concurrentiepositie versterken. Zo kunnen reparatiediensten, opknapwerkzaamheden en het beheer van reserveonderdelen uitgroeien tot waardevolle nieuwe bedrijfsmodellen binnen de circulaire economie.