IOS International bouwt intelligente softwaretool voor noodplannen

IOS International, een kmo in Diepenbeek, ontwikkelt en verkoopt softwareproducten voor asset- en risicomanagement. Een van hun producten is een tool waarmee noodplannen kunnen worden opgesteld. In die documenten wordt beschreven welke procedures in nood- en crisissituaties moeten worden gevolgd. Het doel van dergelijke plannen is om zo snel mogelijk een normale situatie te herstellen met zo weinig mogelijk slachtoffers. IOS vroeg aan Sirris hoe ze van die vrij statische documenten dynamischere instrumenten konden maken waarmee vlotter kan worden gewerkt.

Tijdens de gesprekken van Sirris met IOS en CEMAC (een Belgisch expertisecentrum in het domein van crisismanagement en management van noodsituaties) werd duidelijk dat noodplannen documenten zijn die iedere organisatie moet/zou moeten hebben als onderdeel van de maatregelen om voorbereid te zijn op noodsituaties.

In noodplannen worden de procedures en de informatie beschreven waarmee rekening moet worden gehouden wanneer beslissingen worden genomen, hoe de situatie moet worden geregistreerd enz. in geval van een dreiging of gevaar zoals brand, overstroming, het vrijkomen van gevaarlijke stoffen, een vliegtuigcrash of terrorisme.

Voorts stelde Sirris vast dat noodplannen eigenlijk (semi-)gestructureerde tekstgebaseerde documenten zijn die makkelijk honderden pagina’s kunnen tellen. Wanneer zich een noodsituatie voordoet, worden die plannen geprint en aan de hulpcoördinator bezorgd.

Vlak nadat zich een noodsituatie heeft voorgedaan, kan deze coördinerende rol worden opgenomen door om het even wie die op de plaats van de noodsituatie werkt. Aangezien maar weinig op dergelijke situaties wordt getraind, is het goed mogelijk dat de betrokken persoon nog nooit eerder met het noodplan is geconfronteerd.

Oplossing

In de literatuur zijn al verschillende benaderingen voorgesteld om noodplannen minder statisch te maken. Samengevat modelleren ze de procedures die in een noodplan zijn opgenomen, voorzien ze in enige marge om van deze vooraf bepaalde procedures af te wijken (niet alle mogelijke situaties kunnen worden voorspeld) en bieden ze ondersteuning bij de uitvoering van deze procedures.

Een klassiek gevolg van die benaderingen is dat een expert in het domein van de noodsituatie de informatie in een noodplan niet kan modelleren tenzij hij vooraf meer kennis heeft van het onderliggende modelleringsformalisme (bijv. talen die de workflow modelleren, semantische technologieën, Petrinetten, programmeertalen en/of logische talen).

De oplossing die Sirris aan IOS voorstelde bestaat erin (1) de procedures die in een noodplan worden beschreven voor te stellen als een set vragen gevolgd door aanbevelingen, (2) die vragen en aanbevelingen te modelleren in een spreadsheet gebaseerd document (zodat van de expert op het domein van de noodsituatie geen specifieke modelleerkennis wordt vereist) en (3) de hulpcoördinator op proactieve wijze relevante vragen en aanbevelingen aan te reiken tijdens het verloop van een crisissituatie.

Op basis daarvan ontwikkelden de Sirris-experts een prototype van een softwaretool die de hulpcoördinator helpt te navigeren in een noodplan en de juiste informatie te vinden om de passende beslissingen te nemen naargelang de situatie.

De resultaten van dit onderzoek werden gepresenteerd tijdens de Information Systems for Crisis Response and Emergency Management-conferentie (ISCRAM 2013) en op de Industrial Informatics-conferentie (INDIN 2013).

Dit onderzoek werd mogelijk gemaakt dankzij de ondersteuning van ARTEMIS JU en het IWT in het kader van het ASTUTE-project en van Innoviris in het kader van het VariBru-project.