3IF belicht menselijk aspect van Industrie 4.0

Bij het kapitaliseren van de mogelijkheden van Industrie 4.0 staan vertrouwen, kennis en adoptie door medewerkers centraal. Zij kennen - soms zelfs beter dan uzelf - uw bedrijf, product, proces, klanten, ... en al wat daarbij komt kijken. Het is dus essentieel dat iedereen betrokken is.

Sinds de term Industrie 4.0 werd geïntroduceerd in 2011 heeft hij de wereld van productie stormenderhand veroverd. Bedrijfs- en market drivers zoals productie-reshoring convergeren met technologische verbeteringen zoals immer goedkopere sensoren. Hoewel het de technologie zal zijn die Industrie 4.0 mogelijk maakt, worden het belang en de impact van kennis en adoptie zwaar onderschat door de industrie.

Bij veel bedrijven die worden begeleid vanuit het 3IF-project ontbreekt het nog aan vertrouwen: vertrouwen in de toepasbaarheid van technologie, maar ook in de eigen kennis en vaardigheden om de technologie te kunnen inzetten, zodat deze past binnen de uitdagingen, strategie, en toekomstvisie in de eigen organisatie. Vertrouwen, kennis en adoptie zijn daarmee onlosmakelijk met mekaar verbonden en staan centraal bij het kapitaliseren van de mogelijkheden die Industrie 4.0 kan bieden. Deze spelen niet enkel op het niveau van de medewerker, maar ook bij zaakvoerders, productie- en innovatiemanagers.

Hoe uw organisatie meekrijgen

1. Wat is de waarde van technologische innovaties als we ze niet kunnen matchen met concrete uitdagingen van bedrijven?

Niet elke organisatie zal een 'factory of the future' worden op korte termijn. En dat hoeft ook niet. Daar waar de industrie nog volop inzet op volledige digitalisering, zijn vooral heel wat kmo's op zoek naar antwoorden op concrete vragen als "hoe kan ik mijn gereedschap tracken?" en "hoe kan ik mijn orderproces beter laten aansluiten op  de productie(-capaciteit)?" Voor veel bedrijven zal digitalisering in kleine stappen gaan, waarbij op korte termijn de investeringen terugverdiend moeten worden. Maar die stappen vereisen wel inzicht in de eigen organisatie, wetenschap van de technologische mogelijkheden en vaardigheden om deze te kapitaliseren. De moderne, budgetvriendelijkere technologische oplossingen maken deze kleine stappen en experimenteren aanvaardbaarder dan vroeger, en een totale digitalisering van bij de start is niet noodzakelijk.

2. Wat is de waarde van een state-of-the-art productieapparaat als niet-betrokken en ongemotiveerde medewerkers voor de uitvoering moeten zorgen?

Het aantal gevallen van verzuim neemt jaar na jaar toe. In België was gemiddeld 7 procent van de werknemers afwezig in 2016, waarbij 3 procent in totaal langer dan een jaar afwezig was. Het risico van afwezigheid van hoog gemotiveerde en betrokken medewerkers ligt maar liefst 50 procent lager, en ze zijn 13 procent productiever. I40.de, het Duitse innovatiecentrum voor Industrie 4.0, voerde in 2017 een onderzoek uit onder haar achterban met de vraag wat hun grootste uitdagingen waren om mee te kunnen in Industrie 4.0 en digitale transformatie voor hun bedrijf. "De medewerkers meekrijgen" stond bovenaan de antwoordenlijst, gevolgd door "het aanpassen van het businessmodel" en "het in huis halen van de vereiste kennis". "Het vinden van funding en de juiste technologie" stond onverwacht onderaan de lijst.

“De toekomstige fabrieken van Michelin zullen meer zijn dan alleen die van vandaag. Maar we moeten ze altijd - en meer - om de mens heen bouwen,” Dominique Foucard, hoofd industriële prestaties bij Michelin.

Checklist

1. Weten wij echt wat we voor wie willen betekenen, los van de beschikbare technologie?

Volgens Michael Treacy en Fred Wiersema is het van kapitaal belang om de nummer één in de markt te zijn in 'product leadership' (productinnovatie), customer intimacy' (klantaandacht) of 'operational excellence' (superieure operatie en uitvoering). Treacy en Wiersema pleiten voor het beheersen van de drie disciplines, waarbij de organisatie dient te excelleren in één discipline.

Wat je niet doet is misschien nog wel belangrijker dan wat je wel doet

Wij komen vandaag nog te veel bedrijven tegen die het gevoel hebben dat ze ‘iets met Industrie 4.0 moeten doen’, maar niet weten hoe dit in de praktijk te brengen. De bedrijven die succesvol zijn in digitaliseringstrajecten daarentegen hebben vaak een heel duidelijke visie op hun kernwaarden. Een goed voorbeeld in België is Reynaers Aluminium, dat zich al jaar en dag inzet op het binden van haar partners (customer intimacy). Door in te zetten op technologie waarmee klanten verder aan de organisatie worden gebonden, worden projecten duidelijk afgebakend en is de volledige organisatie erop gericht praktische invulling te geven aan de klantwaardestrategie.

2. Neemt u uw medewerkers mee en heeft u de juiste feedbackmechanismen ingebouwd?

Waar de focus veelal op technologische ontwikkelingen ligt, wordt medewerkersbetrokkenheid vaak zwaar onderschat. En dat is jammer, er zijn ook daar juist voordelen te halen! Door hen mee te nemen in de keuzes en ontwikkelingen binnen de organisatie, verandert u potentiele showstoppers in ambassadeurs voor uw projecten. Bovendien weten zij het vaak echt beter. Uw professionals stoten in hun dagdagelijkse werkzaamheden op praktische problemen en kansen, en hebben dagelijks contact met uw klanten. Zij kunnen u als geen ander van waardevolle input voorzien om uw processen beter, sneller, klantvriendelijker en efficiënter te laten verlopen.

  • Neem uw medewerkers mee, nog ruim voordat u een traject ingaat of zelfs overweegt een traject in te gaan.
  • Lanceer een ideeënbus die voor iedereen binnen de organisatie toegankelijk is (dit kan voor meer dan enkel digitalisering); geef eens per maand of om de drie maanden feedback over welke ideeën opgenomen zijn door het management en beloon de beste ideeën. Dit vereist een open cultuur waarin ook echt tijd wordt vrijgemaakt om de input te evalueren en waarin ideeën van medewerkers serieus worden genomen.
  • Zet bij verandermanagement vooral in op motivatie en de voordelen die ze bieden aan de medewerkers. Zo hebben uw medewerkers de mogelijkheid om te groeien in functieomschrijving en inhoud, wat uiteindelijk hun betrokkenheid en motivatie ten goede komt.

Verder biedt betrokkenheid u kansen om betere feedbackmechanismes in te bouwen, mits deze correct worden ingezet:

  • Medewerkers op de afdeling 'operations' kunnen makkelijker zien waar en waarom productie stagneert, waardoor acties ondernomen kunnen worden voor correctieve maatregelen op korte en langere termijn. Dit vereist wel een cultuur waarin het niet behalen van doelen niet automatisch leidt tot repressieve maatregelen.
  • Het biedt de kans om teams en/of medewerkers concurrerender te maken. Daarbij moet u er wel over waken dat ‘gamificatie’ niet leidt tot het introduceren van prikkels voor ongewenst gedrag.
  • Doelen kunnen regelmatig worden bijgesteld om aan acute behoeften van de organisatie te voldoen. Als gevolg hiervan zal ook de medewerkerbetrokkenheid verhogen, omdat uw professionals worden meegenomen in de achterliggende noodzaken om doelen bij te stellen.

3. Bied trainingen aan

Motivatie, productiviteit en kennis gaan hand in hand. Nu u een duidelijk beeld heeft van uw doelstellingen op korte en langere termijn, kunt u uw medewerkers gerichte trainingen aanbieden om inhoudelijk te groeien in hun toekomstige functie. Dat zal hen meer vertrouwen geven binnen hun functie en in hun toekomst, waardoor u niet alleen medewerkers in huis heeft die de klus geklaard krijgen, maar ook loyaal zijn aan de organisatie.

Wilt ook u Industrie 4.0 in de praktijk omzetten? Op 7 en 8 november organiseert 3IF de Industrie 4.0 Training - Basic concepts of the digitalization of industry in Technopolis in Mechelen. Meer info hierover vindt u in onze agenda.

Dit event is de eerste cursus, op 19-20 november volgt de tweede cursus. Meer info hierover volgt.

Deze blog kwam tot stand met de medewerking van Wim Stoffelen, partner 3IF-project, en Frederik Van Leeckwyck, factry.io (lid van de 3IF Gebruikersgroep).